การอุดฟันเป็นหนึ่งในหัตถกรรมพื้นฐานทางการทันตกรรมที่คนส่วนใหญ่เคยสัมผัสมาแล้ว โดยเฉพาะในยุคปัจจุบันที่นวัตกรรมด้านความงามก้าวหน้าไปมาก ทำให้วัสดุสีโลหะแบบเดิมถูกแทนที่ด้วยวัสดุที่มีสีสันแนบเนียนไปกับเนื้อฟันธรรมชาติ อย่างไรก็ตาม สิ่งหนึ่งที่คนไข้มักจะกังวลและตั้งคำถามเสมอคือ อุดฟันสีเหมือนฟันอยู่ได้กี่ปี เพราะไม่มีใครอยากจะกลับมาอุดซ้ำบ่อยๆ หรือกังวลว่าวัสดุจะหลุดออกมาในขณะที่กำลังรับประทานอาหาร ความจริงที่ต้องทำความเข้าใจคือวัสดุอุดฟันทุกชนิดไม่มีทางอยู่ได้ตลอดชีวิตเหมือนฟันแท้ที่สมบูรณ์ แต่หากได้รับการติดตั้งที่ถูกต้องและมีการดูแลรักษาที่ดี วัสดุเหล่านี้ก็สามารถทำหน้าที่ของมันได้อย่างมีประสิทธิภาพนานนับทศวรรษ
ความทนทานของวัสดุอุดฟันไม่ได้ขึ้นอยู่กับคุณภาพของตัววัสดุเพียงอย่างเดียว แต่ยังเกี่ยวข้องกับปัจจัยแวดล้อมหลายอย่าง ตั้งแต่ตำแหน่งของฟันที่ผุ พฤติกรรมการใช้ชีวิต ไปจนถึงฝีมือความประณีตของทันตแพทย์ผู้ให้บริการ การที่เรารู้ข้อมูลเบื้องต้นเกี่ยวกับอายุการใช้งานของวัสดุอุดฟันสีเหมือนฟัน จะช่วยให้เราสามารถประเมินสุขภาพช่องปากของตัวเองได้เบื้องต้น และรู้ว่าเมื่อไหร่ที่ควรจะนัดพบทันตแพทย์เพื่อตรวจสอบรอยอุดเดิม บทความนี้จะรวบรวมข้อมูลเชิงลึกเกี่ยวกับอายุการใช้งานของวัสดุอุดฟันสีเหมือนฟันและแนวทางการดูแลเพื่อให้รอยยิ้มของคุณยังคงสวยงามและแข็งแรงไปอีกนานหลายปี
วัสดุอุดฟันสีเหมือนฟันคืออะไรและทำไมถึงได้รับความนิยมในปัจจุบัน
วัสดุอุดฟันสีเหมือนฟัน (Composite Resin) คือวัสดุอุดฟันที่ทำมาจากพลาสติกสังเคราะห์ผสมกับผงแก้วหรือเซรามิกขนาดเล็ก เพื่อให้มีความแข็งแรงและมีความสวยงามใกล้เคียงกับเคลือบฟันธรรมชาติมากที่สุด ในอดีตวัสดุประเภทนี้อาจจะยังไม่มีความแข็งแรงเท่ากับวัสดุอมัลกัมที่เป็นโลหะ แต่ในปัจจุบันเทคโนโลยีวัสดุศาสตร์ได้พัฒนาไปไกลมาก จนทำให้คอมโพสิตเรซิ่นสามารถรับแรงบดเคี้ยวในฟันกรามได้อย่างสบาย และที่สำคัญคือทันตแพทย์สามารถเลือกเฉดสีให้ตรงกับฟันของคนไข้แต่ละคนได้อย่างแม่นยำ
เหตุผลที่ทำให้วัสดุสีเหมือนฟันได้รับความนิยมอย่างมหาศาลคือเรื่องของความมั่นใจ คนไข้สามารถยิ้มหรือหัวเราะได้อย่างเต็มที่โดยไม่ต้องกังวลว่าจะเห็นรอยอุดสีเงินหรือสีดำภายในปาก นอกจากนี้การอุดด้วยคอมโพสิตเรซิ่นยังช่วยประหยัดเนื้อฟันได้มากกว่า เนื่องจากวัสดุนี้มีกลไกการยึดติดกับผิวฟันด้วยระบบกาวทางทันตกรรม ทำให้ทันตแพทย์ไม่จำเป็นต้องกรอเนื้อฟันส่วนที่ดีออกมากเท่ากับการอุดด้วยอมัลกัมสมัยก่อน
ปัจจัยที่กำหนดว่าอุดฟันสีเหมือนฟันอยู่ได้กี่ปี
คำถามที่ว่า อุดฟันสีเหมือนฟันอยู่ได้กี่ปี มักจะได้รับคำตอบว่าประมาณ 5 ถึง 10 ปี แต่ตัวเลขนี้สามารถยืดออกไปได้หรือสั้นลงได้ตามปัจจัยดังต่อไปนี้
-
ตำแหน่งของฟันที่อุด ฟันกรามที่ต้องรับแรงบดเคี้ยวหนักๆ ตลอดเวลา มักจะมีความเสี่ยงที่วัสดุอุดจะเสื่อมสภาพเร็วกว่าฟันหน้า
-
ขนาดของรอยผุ รอยอุดที่มีขนาดใหญ่และต้องครอบคลุมพื้นที่หลายด้านของฟันจะมีความมั่นคงน้อยกว่ารอยอุดขนาดเล็กที่ล้อมรอบด้วยเนื้อฟันที่แข็งแรง
-
พฤติกรรมการบดเคี้ยว ผู้ที่ชอบรับประทานอาหารแข็งจัด น้ำแข็ง หรือผู้ที่มีอาการนอนกัดฟัน วัสดุอุดจะมีโอกาสแตกหรือบิ่นได้ง่ายขึ้น
-
การดูแลสุขอนามัยในช่องปาก หากแปรงฟันไม่สะอาดจนเกิดฟันผุรอบรอยอุดเดิม จะส่งผลให้วัสดุอุดหลุดร่อนออกมาในที่สุด
-
คุณภาพของน้ำลายและสภาวะในช่องปาก ผู้ที่มีสภาวะน้ำลายน้อยหรือช่องปากมีความเป็นกรดสูงอาจส่งผลต่อการยึดเกาะของวัสดุอุดในระยะยาว
การเข้าใจปัจจัยเหล่านี้จะทำให้เราเห็นว่าอายุการใช้งานของวัสดุอุดฟันเป็นเรื่องที่ควบคุมได้ส่วนหนึ่งจากพฤติกรรมของเราเอง การหลีกเลี่ยงพฤติกรรมที่ทำลายฟันจะช่วยให้รอยอุดนั้นอยู่ได้นานเกินกว่าค่าเฉลี่ยที่กำหนดไว้
ความแตกต่างด้านความทนทานระหว่างวัสดุสีเหมือนฟันและวัสดุอมัลกัม
หากเปรียบเทียบในแง่ของความทนทานอย่างเดียว วัสดุอมัลกัมซึ่งเป็นโลหะมักจะมีอายุการใช้งานที่ยาวนานกว่าเล็กน้อย (ประมาณ 10 ถึง 15 ปี) เนื่องจากเป็นโลหะที่มีความยืดหยุ่นต่ำและทนต่อแรงบดเคี้ยวได้รุนแรง แต่อมัลกัมก็มีข้อเสียเรื่องความสวยงามและอาจทำให้เนื้อฟันรอบข้างเกิดรอยร้าวได้จากการขยายตัวของโลหะเมื่อได้รับความร้อน ในขณะที่วัสดุอุดฟันสีเหมือนฟัน (Composite Resin) แม้จะมีอายุการใช้งานสั้นกว่าในเชิงทฤษฎี แต่ก็ให้ผลลัพธ์ในเรื่องความงามที่สมบูรณ์แบบกว่าและไม่ทำให้ฟันดูดำ
นอกจากนี้ วัสดุสีเหมือนฟันในปัจจุบันถูกพัฒนาให้มีคุณสมบัติในการยึดเกาะที่แน่นหนาขึ้นและมีการยืดหดตัวที่ใกล้เคียงกับเนื้อฟันธรรมชาติ ทำให้ลดโอกาสการเกิดรอยรั่วที่ขอบวัสดุอุดซึ่งเป็นสาเหตุของการเกิดฟันผุซ้ำใต้รอยอุด ดังนั้นในยุคนี้คนส่วนใหญ่จึงเต็มใจที่จะเลือกใช้คอมโพสิตเรซิ่นแม้ว่าจะต้องมีการเปลี่ยนใหม่เร็วกว่าอมัลกัมเพียงไม่กี่ปีก็ตาม

สัญญาณเตือนที่บอกว่าวัสดุอุดฟันของคุณเริ่มเสื่อมสภาพหรือต้องเปลี่ยนใหม่
การสังเกตความผิดปกติของวัสดุอุดฟันเป็นสิ่งที่ควรทำเป็นประจำในขณะที่แปรงฟันหรือส่องกระจกดูช่องปาก สัญญาณที่บ่งบอกว่าวัสดุอุดฟันของคุณอาจจะหมดอายุหรือมีปัญหา ได้แก่
-
มีอาการเสียวฟันเวลาดื่มน้ำเย็นหรือรับประทานของหวานในซี่ที่เคยอุดมาแล้ว
-
รู้สึกว่าพื้นผิวของฟันซี่นั้นไม่เรียบเนียน มีความสากหรือมีรอยบิ่นที่วัสดุอุด
-
วัสดุอุดฟันเริ่มเปลี่ยนสีเป็นสีเข้มขึ้น หรือเห็นขอบวัสดุเป็นรอยสีดำซึ่งอาจหมายถึงมีฟันผุอยู่ข้างใต้
-
มีเศษอาหารติดที่ซอกฟันเดิมบ่อยขึ้นอย่างผิดปกติ ซึ่งอาจเกิดจากวัสดุอุดมีการแตกหรือบิ่นที่บริเวณซอกฟัน
-
รู้สึกปวดหรือมีแรงดันภายในฟันซี่ที่อุดเมื่อต้องเคี้ยวอาหารที่มีความแข็ง
หากพบอาการเหล่านี้ ควรรีบไปพบทันตแพทย์เพื่อทำการตรวจเช็ก การแก้ไขรอยอุดที่เริ่มมีปัญหาตั้งแต่ระยะแรกจะทำได้ง่ายและเสียค่าใช้จ่ายน้อยกว่าการปล่อยทิ้งไว้จนฟันผุลึกถึงโพรงประสาทฟัน
วิธีดูแลฟันหลังอุดฟันเพื่อรักษาสีและสภาพของวัสดุคอมโพสิตเรซิ่น
เพื่อให้รอยอุดฟันอยู่ได้นานที่สุด วิธีดูแลฟันหลังอุดฟันจึงเป็นขั้นตอนที่สำคัญมาก คุณควรเริ่มจากการรักษาความสะอาดอย่างเคร่งครัดด้วยการแปรงฟันอย่างน้อยวันละ 2 ครั้ง และที่ขาดไม่ได้เลยคือการใช้ไหมขัดฟันเพื่อทำความสะอาดซอกฟันซึ่งเป็นจุดที่วัสดุอุดมักจะเริ่มผุซ้ำที่บริเวณขอบ การใช้ไหมขัดฟันจะช่วยขจัดคราบจุลินทรีย์ที่แปรงเข้าไม่ถึงออกไป
พฤติกรรมการรับประทานอาหารก็มีส่วนสำคัญมาก คุณควรหลีกเลี่ยงการใช้ฟันซี่ที่อุดไปกัดของแข็งจัด เช่น ถั่วเปลือกแข็ง กระดูก หรือการเคี้ยวน้ำแข็ง นอกจากนี้วัสดุคอมโพสิตเรซิ่นสามารถติดคราบสีจากอาหารและเครื่องดื่มได้เหมือนฟันธรรมชาติ ดังนั้นการลดการดื่มชา กาแฟ หรือเครื่องดื่มที่มีสีจัดจะช่วยให้รอยอุดยังคงมีสีที่สวยงามเนียนไปกับฟันได้นานขึ้น หากจำเป็นต้องดื่มเครื่องดื่มที่มีสี การบ้วนปากด้วยน้ำสะอาดทันทีจะช่วยลดการสะสมของคราบสีได้ในระดับหนึ่ง

อุดฟันสีเหมือนฟัน ราคา และความคุ้มค่าของการลงทุนเพื่อรอยยิ้ม
เมื่อพูดถึงเรื่องของงบประมาณ อุดฟันสีเหมือนฟัน ราคา มักจะสูงกว่าการอุดด้วยวัสดุอมัลกัมเล็กน้อย โดยทั่วไปราคาจะเริ่มต้นที่ประมาณ 800 บาท ไปจนถึง 2,500 บาทต่อซี่ ขึ้นอยู่กับขนาดของรอยผุว่ากินพื้นที่กี่ด้านของฟัน ยิ่งผุมากหรือรอยอุดมีขนาดใหญ่ ทันตแพทย์ต้องใช้เวลาและปริมาณวัสดุมากขึ้น ราคาจึงปรับขึ้นตามความยากของงาน
แม้ราคาจะดูสูงกว่า แต่ความคุ้มค่าที่คุณจะได้รับคือความมั่นใจในรอยยิ้มที่ดูเป็นธรรมชาติ และการที่ไม่ต้องสูญเสียเนื้อฟันดีๆ ออกไปมากนัก การอุดฟันในขณะที่รอยผุยังเล็กอยู่คือการประหยัดเงินที่ได้ผลที่สุด เพราะถ้าปล่อยทิ้งไว้จนต้องรักษารากฟันหรือทำครอบฟัน ค่าใช้จ่ายจะพุ่งสูงขึ้นไปถึงหลักหมื่นบาท การอุดฟันด้วยวัสดุคุณภาพดีตั้งแต่เนิ่นๆ จึงเป็นการลงทุนที่คุ้มค่าและให้ผลลัพธ์ที่ดีในระยะยาว
ทำไมการอุดฟันด้วยระบบดิจิทัลถึงช่วยให้วัสดุติดทนทานมากขึ้น
ในปัจจุบันมีเทคโนโลยีการอุดฟันที่ก้าวหน้าไปอีกขั้น นั่นคือการใช้ระบบดิจิทัลและการอุดฟันแบบเซรามิก (Inlay/Onlay) ซึ่งช่วยแก้ข้อจำกัดของคอมโพสิตเรซิ่นในกรณีที่รอยผุมีขนาดใหญ่มาก การใช้วัสดุเซรามิกที่ผลิตจากระบบ CAD/CAM จะให้ความแข็งแรงทนทานมากกว่าการอุดด้วยมือในปาก และวัสดุเซรามิกจะไม่เปลี่ยนสีหรือเสื่อมสภาพได้ง่ายเหมือนพลาสติกสังเคราะห์
การอุดแบบนี้จะมีความแม่นยำสูงมาก ขอบของวัสดุจะแนบสนิทไปกับเนื้อฟันจนแทบไม่มีรอยต่อ ช่วยลดปัญหาเรื่องฟันผุซ้ำได้ดีเยี่ยม แม้ว่าจะมีราคาสูงกว่าการอุดฟันปกติ แต่ก็เป็นทางเลือกที่ดีมากสำหรับผู้ที่ต้องการความแข็งแรงสูงสุดและไม่อยากเปลี่ยนรอยอุดบ่อยๆ การใช้เทคโนโลยีสมัยใหม่เข้ามาช่วยจะทำให้คำตอบของคำถามที่ว่า อุดฟันสีเหมือนฟันอยู่ได้กี่ปี ขยับไปได้ไกลขึ้นอีกหลายปี
Beyond Smile Dental Clinic กับนวัตกรรมการอุดฟันที่เน้นความสวยงามและคงทน
หากคุณกำลังมองหาสถานที่สำหรับอุดฟันหรือต้องการตรวจสอบรอยอุดเดิมที่มีปัญหา Beyond Smile Dental Clinic พร้อมให้บริการคุณด้วยมาตรฐานการรักษาที่เน้นทั้งความสวยงามและความทนทานเป็นหลัก เราเข้าใจดีว่าฟันแต่ละซี่มีความสำคัญต่อบุคลิกภาพและการใช้งานของคุณ ทีมทันตแพทย์ของเรามีความเชี่ยวชาญในการเลือกเฉดสีและวัสดุคอมโพสิตเรซิ่นเกรดพรีเมียม เพื่อให้รอยอุดของคุณมีความเนียนตาและแข็งแรงที่สุด
ที่ Beyond Smile เราใช้เทคโนโลยีและเครื่องมือทางการแพทย์ที่ทันสมัยเพื่อให้ขั้นตอนการอุดฟันมีความแม่นยำและเจ็บน้อยที่สุด ทันตแพทย์ของเราจะให้เวลาในการขัดแต่งรอยอุดอย่างละเอียดเพื่อให้การสบฟันของคุณสมบูรณ์ที่สุด ลดปัญหาวัสดุแตกหรือบิ่นในอนาคต พร้อมทั้งให้คำแนะนำในการดูแลรักษาอย่างครบถ้วน ไม่ว่าจะเป็นงานอุดใหม่หรือการแก้ไขงานเก่าที่เสื่อมสภาพ ให้ Beyond Smile Dental Clinic เป็นผู้ดูแลรอยยิ้มของคุณ เพื่อให้คุณมีความสุขในทุกมื้ออาหารและยิ้มได้อย่างมั่นใจตลอดไป
บทสรุปของการดูแลรอยอุดฟันเพื่อคุณภาพชีวิตที่ดี
การรู้ว่า อุดฟันสีเหมือนฟันอยู่ได้กี่ปี คือก้าวแรกของการใส่ใจสุขภาพช่องปากอย่างถูกวิธี แม้วัสดุอุดฟันจะมีอายุการใช้งานจำกัด แต่พฤติกรรมการดูแลรักษาของคุณคือตัวแปรที่สำคัญที่สุดที่จะกำหนดว่าวัสดุนั้นจะอยู่กับคุณได้นานแค่ไหน การแปรงฟันอย่างถูกวิธี การใช้ไหมขัดฟัน และการหลีกเลี่ยงอาหารที่แข็งจัด คือหัวใจสำคัญที่จะช่วยยืดอายุรอยอุดฟันให้คงทนสวยงาม การนัดพบทันตแพทย์ที่ Beyond Smile Dental Clinic เป็นประจำทุก 6 เดือนเพื่อตรวจสอบสภาพวัสดุอุดฟันจะช่วยให้คุณตรวจพบปัญหาตั้งแต่เริ่มต้นและแก้ไขได้ทันท่วงที เพื่อให้ฟันแท้ของคุณอยู่คู่กับคุณไปได้อย่างยาวนานและมีสุขภาพดีที่สุด
คำถามที่พบบ่อย
1. วัสดุอุดฟันสีเหมือนฟันสามารถเปลี่ยนสีตามกาลเวลาได้หรือไม่? วัสดุคอมโพสิตเรซิ่นสามารถดูดซับคราบสีจากอาหารและเครื่องดื่มอย่าง ชา กาแฟ หรือไวน์แดงได้เมื่อเวลาผ่านไปหลายปีซึ่งอาจทำให้รอยอุดดูเข้มขึ้นหรือไม่เนียนเหมือนตอนแรก แต่ในปัจจุบันวัสดุรุ่นใหม่ๆ ถูกพัฒนาให้มีความมันเงาสูงและติดคราบได้ยากขึ้นมาก การดูแลความสะอาดที่ดีจะช่วยชะลอการเปลี่ยนสีได้นานหลายปี
2. หากอุดฟันสีเหมือนฟันมาแล้วเกิดหลุดออก ควรรีบไปหาหมอภายในกี่วัน? หากวัสดุอุดฟันหลุดออก ควรรีบไปพบทันตแพทย์ให้เร็วที่สุดภายใน 1 ถึง 2 วัน เนื่องจากเนื้อฟันที่อยู่ข้างใต้ไม่มีเคลือบฟันปกคลุมจะมีความบอบบางและเสี่ยงต่อการเกิดฟันผุซ้ำได้อย่างรวดเร็ว รวมถึงอาจมีอาการเสียวฟันหรือเจ็บปวดจากการที่สิ่งแปลกปลอมเข้าไปกระตุ้นโพรงประสาทฟันได้หากปล่อยไว้นานเกินไป
3. การอุดฟันสีเหมือนฟันเจ็บไหม และต้องใช้ยาชาหรือไม่? ในกรณีที่รอยผุไม่ลึกมาก ทันตแพทย์อาจไม่จำเป็นต้องใช้ยาชาเนื่องจากความรู้สึกขณะกรอจะเพียงแค่สั่นๆ เท่านั้น แต่ถ้ารอยผุลึกหรือคนไข้มีความกังวล ทันตแพทย์จะทำการแปะยาชาชนิดเจลและฉีดยาชาเพื่อให้คนไข้ไม่รู้สึกเจ็บเลยตลอดการรักษา การอุดฟันในยุคปัจจุบันจึงเป็นหัตถการที่สบายและลดความกังวลได้มาก¨
4. อุดฟันสีเหมือนฟัน ราคา เฉลี่ยต่อซี่ในปัจจุบันอยู่ที่ประมาณเท่าไหร่? ราคาสำหรับการอุดฟันด้วยวัสดุสีเหมือนฟันมักจะขึ้นอยู่กับขนาดของรอยผุ โดยราคาเฉลี่ยต่อซี่จะอยู่ที่ประมาณ 800 ถึง 2,500 บาท หากผุเพียงด้านเดียวราคาจะถูกกว่าการผุหลายด้านหรือรอยผุขนาดใหญ่ที่ต้องใช้วัสดุและเวลาในการแต่งรูปร่างฟันมากกว่าปกติ?
5. เราจะรู้ได้อย่างไรว่าถึงเวลาที่ต้องเปลี่ยนวัสดุอุดฟันชิ้นเดิมแล้ว? สัญญาณที่ชัดเจนที่สุดคืออาการเสียวฟันขณะรับประทานอาหาร การเห็นรอยร้าวหรือรอยบิ่นที่วัสดุอุด หรือการที่วัสดุเริ่มเปลี่ยนสีจนมองเห็นขอบเป็นรอยคล้ำ การไปตรวจฟันประจำปีจะช่วยให้ทันตแพทย์ใช้เครื่องมือตรวจสอบรอยรั่วที่ขอบวัสดุอุด (Microleakage) ได้แม่นยำกว่าการสังเกตด้วยตัวเอง
อ่านเพิ่มเติม:





