ฟันโยก แก้ได้ไหม? รู้ทันสาเหตุ วิธีรักษา และการดูแลที่ถูกต้อง
ฟันโยกคือสัญญาณอะไร ฟันโยกคือภาวะที่ฟันขยับมากกว่าปกติเมื่อเราแตะ เขี้ยวฟัน หรือเคี้ยวอาหาร โดยทั่วไปฟันธรรมชาติมีการยืดหยุ่นเล็กน้อยจากเอ็นรอบรากฟัน แต่ถ้าขยับจนรู้สึกชัดหรือเริ่มเจ็บ แปลว่าระบบยึดเกาะของฟันกำลังมีปัญหา อาจมาจากเหงือกอักเสบ ปริทันต์อักเสบ แรงกัดเกิน หรือการกระแทก การปล่อยทิ้งไว้ทำให้การอักเสบลุกลาม กระดูกยึดฟันสลาย และเพิ่มโอกาสต้องถอนในอนาคต การประเมินสาเหตุให้ชัดตั้งแต่ต้นจึงสำคัญ เพราะหลายกรณีรักษาและคุมได้ ไม่จำเป็นต้องถอนฟันทันที ความต่างระหว่างฟันโยกชั่วคราวกับฟันโยกถาวร ฟันโยกชั่วคราวมักเกิดหลังอุบัติเหตุเบาๆ เคี้ยวของแข็งเกิน หรือมีการอักเสบเฉียบพลัน เมื่อพักและดูแลตามคำแนะนำจะดีขึ้น ส่วนฟันโยกถาวรมักมาจากปริทันต์อักเสบเรื้อรังหรือกระดูกสลาย หากไม่รักษาต้นเหตุฟันจะโยกมากขึ้นเรื่อยๆ การแยกประเภทต้องอาศัยการตรวจร่องเหงือก เอกซเรย์ และประวัติอาการ เพื่อวางแผนรักษาได้ตรงจุด สาเหตุที่ทำให้ฟันโยก ฟันโยกไม่ได้มีสาเหตุเดียว และมักเป็นผลรวมของหลายปัจจัยพร้อมกัน เช่น คราบหินปูนใต้เหงือก แรงบดเคี้ยวเกินจากการนอนกัดฟัน การสบฟันผิดตำแหน่ง หรือการบาดเจ็บ ฟังดูน่ากังวลแต่ข้อดีคือหลายปัจจัยปรับแก้ได้ เมื่อจัดการถูกจุด อาการฟันโยกมักดีขึ้นอย่างมีนัยสำคัญ โรคเหงือกและปริทันต์อักเสบ คราบจุลินทรีย์และหินปูนสะสมใต้เหงือกทำให้เยื่อบุเหงือกอักเสบ เลือดออกง่าย และหดร่นลงเรื่อยๆ เชื้อแบคทีเรียจะขยายลงลึกจนถึงผิวรากฟัน กระตุ้นให้กระดูกยึดฟันสลาย เมื่อฐานรองรับบางลง ฟันจึงโยกมากขึ้น นี่เป็นสาเหตุอันดับต้นๆ ของฟันโยกในวัยผู้ใหญ่ และต้องแก้ที่ต้นเหตุด้วยการขูดหินปูนลึกและเกลารากฟัน พร้อมปรับพฤติกรรมดูแลช่องปาก การสบฟันผิดปกติและแรงกัด ฟันบางซี่รับแรงกัดเกินกว่าที่ควรเพราะสบฟันไม่สมดุล นอนกัดฟัน หรือเคี้ยวแรงซ้ำตำแหน่งเดิมทุกวัน […]
ขูดหินปูนลึก: ใครควรทำ ขั้นตอน ราคา และข้อควรรู้
ขูดหินปูนลึกคืออะไร ขูดหินปูนลึกคือการทำความสะอาดคราบหินปูนและคราบจุลินทรีย์ที่สะสมลงลึกใต้เหงือกบริเวณร่องเหงือกและผิวรากฟัน จุดประสงค์คือกำจัดต้นเหตุของเหงือกอักเสบและปริทันต์อักเสบที่แปรงฟันปกติเอาออกไม่ได้ วิธีนี้ต่างจากการขูดหินปูนทั่วไปซึ่งเน้นทำความสะอาดเหนือขอบเหงือกเป็นหลัก หากปล่อยหินปูนสะสมลึกไว้นาน เหงือกจะร่น กระดูกเบ้าฟันสลาย และเสี่ยงฟันโยกจนหลุดในระยะยาว การขูดหินปูนลึกทำโดยทันตแพทย์หรือทันตแพทย์เฉพาะทางปริทันตวิทยา ภายใต้ยาชาเฉพาะที่เพื่อให้สบายที่สุดเท่าที่ทำได้ ความแตกต่างระหว่างขูดหินปูนทั่วไปกับขูดหินปูนลึก การขูดหินปูนทั่วไปจะทำความสะอาดบนผิวฟันและรอบขอบเหงือก เน้นงานป้องกันตามรอบตรวจปกติ ส่วนการขูดหินปูนลึกจะลงไปใต้เหงือก ใช้เครื่องมือเฉพาะเพื่อขัดเกลาผิวรากฟันให้เรียบเพื่อลดการเกาะซ้ำ ขั้นตอนจึงละเอียดกว่า ใช้เวลามากกว่า และมักแบ่งทำหลายนัดตามจำนวนซี่ที่มีปัญหา หลังทำอาจมีระบมเล็กน้อยแต่โดยรวมฟื้นตัวเร็วเมื่อดูแลตามคำแนะนำ ใครควรพิจารณาขูดหินปูนลึก การขูดหินปูนลึกเหมาะกับผู้ที่มีร่องลึกปริทันต์มากกว่าระดับปกติ เลือดออกขณะแปรงฟัน มีกลิ่นปากเรื้อรัง หรือภาพเอกซเรย์พบหินปูนเกาะใต้เหงือกและการสลายตัวของกระดูกรอบรากฟัน หากคุณเคยพบทันตแพทย์แล้วแนะนำให้ทำการรักษานี้ แปลว่าหินปูนลึกกำลังเป็นปัจจัยสำคัญของเหงือกอักเสบและควรจัดการอย่างจริงจังเพื่อหยุดการลุกลาม การตัดสินใจเร็วช่วยรักษาโครงสร้างยึดฟันและลดโอกาสต้องถอนฟันในอนาคต อาการบ่งชี้ที่ควรเข้ารับการรักษา เลือดออกง่ายเวลาปัดฟันหรือใช้ไหมขัดฟัน เหงือกบวมแดง เจ็บเมื่อกด รู้สึกฟันยาวขึ้นหรือมีช่องแหว่งระหว่างฟันเพราะเหงือกร่น มีกลิ่นปากแม้ดูแลความสะอาดแล้ว รวมถึงรู้สึกเสียวฟันเวลารับประทานอาหารเย็นจัดหรือร้อนจัด หากพบหลายอาการพร้อมกันและเป็นต่อเนื่อง ควรเข้าตรวจปริทันต์เพื่อประเมินระดับความรุนแรงอย่างเป็นระบบ ความเสี่ยงหากปล่อยหินปูนสะสม การปล่อยให้คราบใต้เหงือกสะสมจะทำให้การอักเสบรุนแรงขึ้น เหงือกถอย กระดูกละลาย ร่องเหงือกลึกขึ้นเรื่อยๆ และฟันเริ่มโยก สูญเสียการยึดเกาะตามธรรมชาติ ในบางรายการติดเชื้ออาจนำไปสู่ปัญหาสุขภาพช่องปากอื่นและส่งผลต่อความมั่นใจในการใช้ชีวิต การกำจัดแหล่งเชื้อที่แท้จริงจึงเป็นหัวใจของการรักษา ขั้นตอนการขูดหินปูนลึก ในวันที่เข้ารับการรักษา ทันตแพทย์จะตรวจสภาพเหงือก วัดความลึกร่องเหงือก และถ่ายเอกซเรย์ตามความเหมาะสม จากนั้นให้ยาชาเฉพาะที่เพื่อความสบาย แล้วใช้เครื่องมืออัลตราโซนิกและคิวเร็ตต์เฉพาะเจาะจงค่อยๆ เอาคราบใต้เหงือกออก พร้อมขัดเกลาผิวรากฟันให้เรียบเพื่อลดการเกาะซ้ำ ขั้นตอนอาจแบ่งทำเป็นซีกปากหรือควอดแรนต์เพื่อความละเอียด […]
