ลองจินตนาการถึงช่วงเวลาที่คุณกำลังจะตักเค้กชิ้นโปรดหรือดื่มน้ำหวานเย็นๆ เพื่อคลายร้อน แต่ทันทีที่ความหวานสัมผัสกับฟัน กลับเกิดอาการแปลบปลาบขึ้นมาจนต้องชะงัก อาการเสียวฟันตอนกินของหวานเป็นปัญหาที่พบได้บ่อยมากและสร้างความรำคาญใจให้กับหลายคนไม่น้อย หลายครั้งที่เราพยายามหลีกเลี่ยงของหวานเพียงเพราะไม่อยากเจอกับความรู้สึกเสียวฟันนั้น แต่การเลี่ยงไม่ใช่การแก้ปัญหาที่ยั่งยืน เพราะอาการนี้คือสัญญาณเตือนจากร่างกายว่าสุขภาพช่องปากของคุณกำลังมีบางอย่างผิดปกติ การทำความเข้าใจว่า เสียวฟันตอนกินของหวาน เกิดจากอะไร จะช่วยให้เราสามารถรับมือและรักษาได้อย่างถูกต้อง ก่อนที่ปัญหาเล็กๆ จะลุกลามจนกลายเป็นความเจ็บปวดที่รุนแรงกว่าเดิม
ในบทความนี้เราจะไปหาคำตอบพร้อมกันว่า ทำไมน้ำตาลถึงทำให้เกิดอาการเสียวฟันได้ ทั้งที่ตามปกติแล้วฟันควรจะเป็นส่วนที่แข็งแรงที่สุดในร่างกาย นอกจากนี้เราจะมาเจาะลึกถึงความแตกต่างระหว่างอาการเสียวฟันทั่วไปกับอาการจากฟันผุ เพื่อให้คุณประเมินเบื้องต้นได้ว่าถึงเวลาที่ต้องไปพบหมอฟันแล้วหรือยัง พร้อมทั้งรวบรวมเทคนิคการดูแลตัวเองที่จะช่วยให้คุณกลับมามีความสุขกับการทานของหวานได้อีกครั้งโดยไม่ต้องกังวลเรื่องอาการเสียวฟันอีกต่อไป
กลไกการทำงานของฟันเมื่อสัมผัสกับความหวานและน้ำตาล
เพื่อให้เข้าใจว่า เสียวฟันตอนกินของหวาน เกิดจากอะไร เราต้องมารู้จักโครงสร้างของฟันกันก่อน โดยปกติแล้วฟันของคนเราจะมีชั้นเคลือบฟัน (Enamel) ที่แข็งแกร่งห่อหุ้มอยู่ด้านนอกสุดเพื่อป้องกันเนื้อฟันชั้นใน ถัดลงไปคือชั้นเนื้อฟัน (Dentin) ซึ่งภายในเนื้อฟันจะมีท่อเล็กๆ จำนวนมหาศาลที่เชื่อมต่อตรงไปยังโพรงประสาทฟัน (Pulp) เมื่อเคลือบฟันของเราแข็งแรงดี สิ่งกระตุ้นภายนอกอย่างความร้อน ความเย็น หรือความหวานจะไม่สามารถส่งผ่านไปยังเส้นประสาทได้
แต่เมื่อใดก็ตามที่ชั้นเคลือบฟันถูกทำลายจนบางลง หรือเหงือกร่นจนทำให้รากฟันโผล่ออกมา ท่อเล็กๆ ในเนื้อฟันเหล่านี้จะถูกเปิดออก เมื่อเราทานของหวานที่มีน้ำตาลเข้มข้นสูง น้ำตาลจะเข้าไปดึงดูดน้ำและของเหลวภายในท่อเนื้อฟันตามหลักการแพร่ทางเคมี ทำให้เกิดการเคลื่อนที่ของของเหลวอย่างรวดเร็วส่งผลให้เกิดการกระตุ้นที่ปลายประสาทฟันโดยตรง อาการเสียวฟันจึงเกิดขึ้นในรูปแบบของความรู้สึกเจ็บแปลบขึ้นมาทันที นี่คือเหตุผลทางวิทยาศาสตร์ที่อธิบายว่าทำไมความหวานถึงเป็นตัวกระตุ้นชั้นดีที่ทำให้คนมีปัญหาผิวฟันไวต่อความรู้สึกต้องทรมาน

เสียวฟันตอนกินของหวาน เกิดจากอะไร?
อาการเสียวฟันไม่ได้เกิดขึ้นลอยๆ แต่มักมีที่มาจากพฤติกรรมหรือรอยโรคบางอย่างในช่องปาก มาดูกันว่าสาเหตุหลักที่ทำให้คุณเสียวฟันเวลาทานของหวานมีอะไรบ้าง
-
ฟันผุ เป็นสาเหตุอันดับต้นๆ ที่พบได้บ่อยที่สุด เมื่อฟันผุจนเป็นหลุมหรือรอยร้าว น้ำตาลและเศษอาหารจะเข้าไปสะสมและกระตุ้นประสาทฟันได้ง่ายขึ้น
-
เคลือบฟันบางจากการทานอาหารที่มีฤทธิ์เป็นกรด เช่น น้ำอัดลม ผลไม้รสเปรี้ยว หรือการแปรงฟันที่แรงเกินไปจนทำลายผิวหน้าฟัน
-
ภาวะเหงือกร่น เมื่อเหงือกร่นจะทำให้บริเวณรากฟันซึ่งไม่มีเคลือบฟันปกคลุมโผล่ออกมา ส่งผลให้ฟันไวต่อความรู้สึกมากกว่าปกติ
-
พฤติกรรมการนอนกัดฟัน การกัดฟันอย่างรุนแรงและต่อเนื่องจะทำให้ผิวฟันถูกบดจนสึกกร่อนไปถึงชั้นเนื้อฟัน
-
คราบหินปูนสะสม การมีหินปูนมากจะทำให้เหงือกอักเสบและเป็นจุดเริ่มต้นของปัญหาเหงือกร่นและการสูญเสียมวลกระดูกรองรับรากฟัน
-
วัสดุอุดฟันเดิมชำรุด หากมีวัสดุอุดฟันเก่าที่แตกร้าวหรือหลุด จะทำให้เกิดช่องว่างให้น้ำตาลซึมเข้าไปถึงเนื้อฟันชั้นในได้
หากคุณพบว่าตัวเองมีอาการเสียวฟันบ่อยครั้ง การสังเกตว่าอาการเกิดขึ้นในจุดเดิมซ้ำๆ หรือเป็นทั่วทั้งปากจะช่วยให้หมอฟันวินิจฉัยได้แม่นยำขึ้นว่าปัญหาของคุณเกิดจากฟันผุเฉพาะซี่ หรือเกิดจากสภาพผิวฟันโดยรวมที่อ่อนแอลง
ฟันผุหรือเสียวฟัน ต่างกันยังไง? วิธีสังเกตอาการเบื้องต้นด้วยตัวเอง
หลายคนมักสับสนระหว่างอาการเสียวฟันทั่วไปกับอาการฟันผุ เพราะความรู้สึกคล้ายกันมาก แต่จริงๆ แล้ว ฟันผุหรือเสียวฟัน ต่างกันยังไง มีจุดสังเกตที่ช่วยให้เราแยกแยะได้เบื้องต้น อาการเสียวฟันทั่วไปมักจะเกิดขึ้นเพียงชั่วคราวขณะที่มีสิ่งกระตุ้น เช่น ทานของหวานหรือดื่มน้ำเย็น แต่พอกลืนลงไปแล้วความรู้สึกจะหายไปทันที และมักจะเป็นกระจายไปในหลายซี่ฟันพร้อมกัน
ในขณะที่อาการจากฟันผุ มักจะมีอาการเจ็บหรือเสียวฟันเฉพาะจุดที่ผุ และที่สำคัญคือความรู้สึกเสียวมักจะคงอยู่นานกว่า แม้จะไม่ได้ทานของหวานแล้วก็อาจจะยังรู้สึกตุบๆ หรือปวดต่อเนื่องไปอีกสักพัก นอกจากนี้หากลองส่องกระจกดูแล้วพบว่ามีจุดสีดำหรือสีน้ำตาลบนผิวฟัน หรือรู้สึกว่ามีเศษอาหารติดที่ซอกเดิมบ่อยๆ นั่นคือสัญญาณชัดเจนว่าสาเหตุมาจากฟันผุมากกว่าแค่การเสียวฟันธรรมดา การแยกแยะให้ได้จะช่วยให้คุณบอกอาการคุณหมอได้ถูกต้องและได้รับการรักษาที่ตรงจุดที่สุด

วิธีแก้เสียวฟันเมื่อกินของหวาน
เมื่อเราทราบแล้วว่า เสียวฟันตอนกินของหวาน เกิดจากอะไร ขั้นตอนต่อไปคือการหาทางออก วิธีแก้เสียวฟันเมื่อกินของหวาน มีทั้งการปรับเปลี่ยนนิสัยส่วนตัวและการรักษาโดยผู้เชี่ยวชาญ ดังนี้
-
เปลี่ยนมาใช้ยาสีฟันสูตรลดอาการเสียวฟัน ซึ่งมีสารที่ช่วยเข้าไปอุดปิดท่อเนื้อฟันไม่ให้สิ่งกระตุ้นเข้าถึงประสาทฟันได้ง่าย
-
ปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการแปรงฟัน โดยใช้แปรงขนอ่อนนุ่มและแปรงเบาๆ อย่างถูกวิธีเพื่อไม่ให้เหงือกร่นเพิ่ม
-
หลีกเลี่ยงอาหารและเครื่องดื่มที่มีฤทธิ์เป็นกรดสูง ซึ่งเป็นตัวการขัดขวางการสะสมแร่ธาตุในเคลือบฟัน
-
พบหมอฟันเพื่อทำการอุดฟัน ในกรณีที่สาเหตุเกิดจากฟันผุหรือวัสดุอุดเดิมชำรุด
-
การเคลือบฟลูออไรด์เข้มข้น หมอฟันจะใช้ฟลูออไรด์เกรดพิเศษทาบนผิวฟันเพื่อเสริมสร้างความแข็งแรงของเคลือบฟันและปิดรูพรุน
-
การทำวีเนียร์หรือครอบฟัน สำหรับกรณีที่ผิวฟันสึกกร่อนรุนแรงจนการอุดฟันธรรมดาเอาไม่อยู่ การใส่ครอบฟันจะช่วยปกป้องฟันได้แบบถาวร
การแก้ไขที่ได้ผลที่สุดคือการรักษาร่วมกันทั้งที่คลินิกและการดูแลตัวเองที่บ้าน หากคุณเลือกที่จะรอให้หายเองโดยไม่ปรับพฤติกรรม อาการเสียวมักจะกลับมาเป็นซ้ำและอาจทวีความรุนแรงจนเกิดการอักเสบของโพรงประสาทฟันได้
เสียวฟันรักษาหายไหม? นวัตกรรมทางการแพทย์ที่ช่วยคืนความสุขในการทาน
สำหรับคนที่กังวลและสงสัยว่า เสียวฟันรักษาหายไหม คำตอบคือหายได้อย่างแน่นอนด้วยเทคโนโลยีทางทันตกรรมในปัจจุบัน ในอดีตเราอาจทำได้แค่ใช้ยาสีฟันประคองอาการไปเรื่อยๆ แต่ทุกวันนี้มีการใช้เลเซอร์หรือสารเชื่อมประสาท (Bonding Agent) มาช่วยปิดผิวหน้าฟันที่มีปัญหาได้อย่างมีประสิทธิภาพ การรักษาด้วยเลเซอร์จะช่วยปิดท่อเนื้อฟันที่เปิดอยู่ได้อย่างถาวรและรวดเร็ว ทำให้คนไข้รู้สึกถึงความเปลี่ยนแปลงได้ทันทีหลังทำ
นอกจากนี้ การรักษารากฟันก็เป็นทางออกสุดท้ายสำหรับคนที่ปล่อยให้ฟันผุลึกจนถึงประสาทฟันจนทำให้เกิดอาการเสียวและปวดอย่างรุนแรง การรักษารากจะช่วยกำจัดเชื้อโรคและเส้นประสาทที่อักเสบออกไป ทำให้คุณไม่ต้องทนทุกข์กับอาการเสียวฟันอีกต่อไป อย่างไรก็ตาม การป้องกันย่อมดีกว่าการรักษาเสมอ การเข้ามาตรวจเช็กสภาพฟันเป็นประจำจะช่วยให้หมอพบจุดบกพร่องเล็กๆ และแก้ไขได้ทันก่อนที่จะต้องใช้วิธีการรักษาที่ซับซ้อนและมีค่าใช้จ่ายสูง
เคล็ดลับการดูแลสุขภาพฟัน เพื่อป้องกันอาการเสียวฟันไม่ให้กลับมาเป็นซ้ำ
การมีสุขภาพช่องปากที่ดีไม่ได้ขึ้นอยู่กับโชคชะตาแต่ขึ้นอยู่กับการสร้างวินัย เคล็ดลับการดูแลสุขภาพฟัน เพื่อป้องกันการเสียวฟันมีหลักการง่ายๆ ที่ทุกคนทำได้ เริ่มจากการเลือกอุปกรณ์ที่เหมาะสม แปรงสีฟันควรมีขนที่นุ่มสม่ำเสมอเพื่อถนอมเหงือก การใช้ไหมขัดฟันทุกวันเป็นสิ่งที่ห้ามละเลย เพราะซอกฟันคือจุดที่มักเกิดฟันผุซึ่งเป็นต้นเหตุของอาการเสียวฟันตอนกินของหวานนั่นเอง
นอกจากนี้ การดื่มน้ำเปล่าตามหลังการทานของหวานจะช่วยลดความเข้มข้นของน้ำตาลและกรดในปากได้ทันที เป็นการช่วยชะล้างสิ่งกระตุ้นไม่ให้เกาะค้างอยู่ที่ผิวฟันนานเกินไป และที่สำคัญที่สุดคือการมาพบทันตแพทย์ทุก 6 เดือนเพื่อขูดหินปูนและตรวจเช็กสภาพฟันทั่วไป การขูดหินปูนจะช่วยลดคราบแบคทีเรียที่ทำให้เกิดโรคเหงือกร่น ซึ่งเป็นศัตรูตัวร้ายของคนเสียวฟัน การป้องกันอย่างเป็นระบบจะทำให้คุณสามารถทานอาหารทุกอย่างได้อย่างสบายใจและมั่นใจในรอยยิ้มของตัวเองตลอดเวลา
ดูแลสุขภาพฟันครบวงจรที่ Beyond Smile Dental Clinic
หากคุณกำลังเผชิญกับปัญหาเสียวฟันตอนกินของหวานและต้องการการตรวจวิเคราะห์ที่แม่นยำ ที่ Beyond Smile Dental Clinic เราพร้อมให้บริการดูแลคุณด้วยทีมทันตแพทย์ผู้เชี่ยวชาญที่มีความเข้าใจเรื่องโครงสร้างฟันและการจัดการความเจ็บปวดเป็นอย่างดี เรามีเทคโนโลยีที่ทันสมัยในการตรวจหาต้นเหตุของอาการเสียวฟัน ไม่ว่าจะเป็นฟันผุในซอกลึกหรือภาวะเคลือบฟันสึกกร่อน เราพร้อมให้คำปรึกษาและเลือกวิธีการรักษาที่เหมาะสมที่สุดสำหรับคุณ
ที่ Beyond Smile เราเน้นการรักษาที่นุ่มนวลและเป็นกันเอง เพื่อให้คุณรู้สึกผ่อนคลายและไม่กังวลในการทำฟัน เราเข้าใจว่าอาการเสียวฟันส่งผลต่อคุณภาพชีวิตเพียงใด เราจึงมุ่งมั่นที่จะช่วยให้คุณกลับมามีความสุขกับการทานของหวานชิ้นโปรดได้อีกครั้งด้วยฟันที่แข็งแรงและสุขภาพดี ให้เราเป็นผู้ดูแลรอยยิ้มของคุณ เพื่อให้ทุกคำที่ทานมีความสุขอย่างแท้จริงและไร้อาการเสียวฟันกวนใจ
บทสรุปของอาการเสียวฟันตอนกินของหวาน
อาการเสียวฟันตอนกินของหวานอาจดูเหมือนเป็นเรื่องเล็กๆ ที่หลายคนเลือกจะทนหรือหลีกเลี่ยงการทานของหวานไปแทน แต่ความจริงแล้วมันคือสัญญาณเตือนที่บอกว่าฟันของคุณต้องการการดูแลเป็นพิเศษ การทราบว่า เสียวฟันตอนกินของหวาน เกิดจากอะไร คือก้าวแรกที่จะนำไปสู่การรักษาที่ถูกต้อง ไม่ว่าจะเป็นการอุดฟัน การเปลี่ยนยาสีฟัน หรือการรักษาเหงือกร่น ทุกวิธีการล้วนส่งผลให้คุณมีคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้น การมีสุขภาพฟันที่แข็งแรงจะทำให้คุณทานของอร่อยได้อย่างไม่มีขีดจำกัดและยิ้มได้อย่างสดใสในทุกๆ วัน
คำถามที่พบบ่อย
1. ทำไมบางครั้งกินของหวานแล้วเสียวฟันแต่พอกินน้ำเย็นกลับไม่เสียว? อาการเสียวฟันจากของหวานเกิดจากกระบวนการออสโมซิสซึ่งน้ำตาลเข้าไปดึงน้ำออกจากท่อเนื้อฟันทำให้ประสาทฟันถูกกระตุ้น ส่วนความเย็นเป็นการกระตุ้นผ่านทางอุณหภูมิซึ่งแต่ละคนอาจมีการตอบสนองต่อสิ่งกระตุ้นที่ต่างกันออกไป การที่เสียวฟันเฉพาะตอนกินของหวานมักบ่งบอกถึงภาวะฟันผุเริ่มต้นหรือเคลือบฟันเริ่มบางลงเฉพาะจุดที่ไวต่อน้ำตาลเป็นพิเศษ
2. การใช้ยาสีฟันลดอาการเสียวฟันต้องรอนานแค่ไหนถึงจะเห็นผล? โดยปกติแล้วคุณจะเริ่มรู้สึกว่าอาการเสียวฟันลดลงหลังจากใช้ยาสีฟันสูตรลดการเสียวฟันติดต่อกันประมาณ 1 ถึง 2 สัปดาห์เนื่องจากสารในยาสีฟันต้องใช้เวลาในการเข้าไปสะสมและอุดปิดท่อเนื้อฟันให้หนาแน่นขึ้น อย่างไรก็ตามหากใช้ติดต่อกันเกินเดือนแล้วยังไม่ดีขึ้นควรไปพบหมอฟันเพราะอาจมีสาเหตุจากฟันผุที่ยาสีฟันไม่สามารถรักษาได้
3. ถ้ามีอาการเสียวฟันตอนกินของหวานมากๆ สามารถอุดฟันได้เลยไหม? ถ้าสาเหตุของอาการเสียวฟันเกิดจากฟันผุหรือมีรอยแตกที่ผิวฟันการอุดฟันคือวิธีแก้ปัญหาที่ตรงจุดและได้ผลดีที่สุดแต่ถ้าเกิดจากเคลือบฟันบางทั่วๆ ไปหมออาจแนะนำเป็นการเคลือบฟลูออไรด์หรือการใช้สารเคลือบปิดผิวฟันแทนการอุดฟันแบบปกติ ซึ่งทันตแพทย์จะทำการประเมินจากสภาพหน้างานว่าวิธีไหนจะให้ผลลัพธ์ที่ดีที่สุดสำหรับคุณ
4. เคลือบฟันที่บางลงไปแล้วสามารถสร้างกลับมาใหม่เองได้หรือไม่? เคลือบฟันธรรมชาติที่สึกกร่อนไปแล้วไม่สามารถสร้างกลับมาใหม่เองได้เพราะร่างกายไม่มีเซลล์ที่ทำหน้าที่สร้างเคลือบฟันหลังจากที่ฟันขึ้นมาแล้ว แต่เราสามารถช่วยให้เคลือบฟันที่เหลืออยู่แข็งแรงขึ้นได้ด้วยการได้รับฟลูออไรด์หรือการใช้ผลิตภัณฑ์ที่ช่วยเสริมแร่ธาตุคืนกลับสู่ผิวฟันเพื่อลดอาการเสียวฟันและป้องกันไม่ให้เคลือบฟันสึกกร่อนลงไปมากกว่าเดิม
5. อาการเสียวฟันสามารถหายไปเองได้โดยไม่ต้องรักษาไหม? หากอาการเสียวฟันเกิดจากสาเหตุชั่วคราว เช่น การฟอกสีฟันมาใหม่ๆ หรืออาการเสียวหลังจากอุดฟันเสร็จอาจหายไปเองได้ในเวลาไม่กี่วันแต่หากเสียวฟันตอนกินของหวานเนื่องจากฟันผุหรือเหงือกร่นอาการจะไม่มีทางหายเองได้และมีแนวโน้มที่จะรุนแรงขึ้นเรื่อยๆ จนเกิดการอักเสบของประสาทฟันในที่สุดจึงควรรีบหาสาเหตุและรักษาโดยเร็ว
อ่านเพิ่มเติม:





