เชื่อว่าหลายคนที่มีอาการปวดฟันตุบๆ จนทนไม่ไหว หรือฟันผุลึกจนทะลุโพรงประสาทฟัน คงกำลังกังวลใจเรื่องการรักษาอยู่ไม่น้อย สิ่งที่คนไข้ส่วนใหญ่ถามหมอเป็นคำถามแรกๆ ไม่ใช่เรื่องราคา แต่เป็นเรื่องเวลา เพราะหลายคนกลัวว่าจะต้องลางานหลายวัน หรือต้องเทียวไปเทียวมาหาหมอบ่อยๆ จนเสียการเสียงาน คำตอบเบื้องต้นที่หมออยากบอกให้สบายใจก่อนเลยก็คือ โดยทั่วไปแล้วการรักษารากฟันจะใช้เวลาประมาณ 2 ถึง 3 ครั้งก็เสร็จเรียบร้อยแล้ว แต่ในบางกรณีที่ฟันซี่นั้นไม่มีความซับซ้อนมาก หรือไม่มีการติดเชื้อรุนแรง ก็อาจจะสามารถทำให้เสร็จได้ภายในครั้งเดียว ซึ่งวันนี้เราจะมาเจาะลึกรายละเอียดกันว่า ปัจจัยอะไรบ้างที่ทำให้จำนวนครั้งในการรักษาของแต่ละคนไม่เท่ากัน เพื่อให้คุณวางแผนชีวิตได้ง่ายขึ้นครับ
รักษารากฟัน กี่ครั้งเสร็จ ขึ้นอยู่กับปัจจัยอะไรบ้าง?
จำนวนครั้งในการรักษาของแต่ละคนนั้นแตกต่างกันไปตามสภาพฟันและปัญหาเฉพาะบุคคล ปัจจัยหลักอย่างแรกเลยคือตำแหน่งของฟัน ถ้าเป็นฟันหน้าซึ่งมักจะมีรากเดียวและคลองรากฟันตรง การรักษาก็จะทำได้ง่ายและรวดเร็วกว่า อาจจะเสร็จได้ใน 1 หรือ 2 ครั้ง แต่ถ้าเป็นฟันกรามใหญ่ที่มี 3 ถึง 4 ราก และรากฟันมีความโค้งงอหรือตีบตัน หมอก็จำเป็นต้องใช้เวลาในการค้นหาและทำความสะอาดคลองรากฟันให้ครบทุกราก ซึ่งต้องใช้ความละเอียดสูงมาก ทำให้จำนวนครั้งอาจเพิ่มขึ้นเป็น 3 ถึง 4 ครั้งได้ เพื่อให้มั่นใจว่าเชื้อโรคถูกกำจัดออกไปจนหมดเกลี้ยงจริงๆ
อีกปัจจัยที่สำคัญไม่แพ้กันคือระดับความรุนแรงของการติดเชื้อ หากคุณปล่อยให้ฟันผุมานานจนมีหนองที่ปลายรากฟัน หรือมีการอักเสบที่รุนแรงมาก การรักษาในครั้งแรกๆ จะเน้นไปที่การกำจัดเชื้อและระบายหนองออกก่อน ซึ่งหมออาจจะต้องใส่ยาฆ่าเชื้อทิ้งไว้ในคลองรากฟันและนัดมาดูอาการซ้ำ เพื่อให้แน่ใจว่าไม่มีหนองไหลออกมาแล้ว และไม่มีกลิ่นเหม็นเน่าจากการติดเชื้อหลงเหลืออยู่ ก่อนที่จะทำการอุดปิดคลองรากฟันถาวร ดังนั้นใครที่รู้ตัวว่าเริ่มปวดฟัน ควรรีบมาหาหมอตั้งแต่เนิ่นๆ เพราะยิ่งรักษายาก ก็ยิ่งเสียเวลาและเสียค่าใช้จ่ายมากขึ้นตามไปด้วยนั่นเอง
ขั้นตอนการรักษารากฟันแต่ละครั้ง ทำอะไรบ้าง?
ครั้งที่ 1 การเปิดโพรงประสาทฟันและกำจัดเชื้อ
ในครั้งแรกของการรักษาถือเป็นขั้นตอนที่สำคัญที่สุดในการระงับอาการปวด หมอจะเริ่มต้นด้วยการเอกซเรย์ฟันเพื่อดูรูปร่างของรากฟันและรอยโรคที่ปลายราก จากนั้นจะฉีดยาชาเพื่อไม่ให้คนไข้รู้สึกเจ็บระหว่างทำ แล้วจึงเริ่มกรอเปิดตัวฟันเพื่อเข้าไปยังโพรงประสาทฟันที่มีการติดเชื้อ หมอจะใช้เครื่องมือขนาดเล็กเข้าไปดึงเอาเส้นประสาทฟันที่อักเสบหรือตายแล้วออกมา พร้อมทั้งล้างทำความสะอาดคลองรากฟันด้วยน้ำยาฆ่าเชื้อ เพื่อกำจัดแบคทีเรียและหนองที่คั่งค้างอยู่ออกไปให้ได้มากที่สุด ขั้นตอนนี้คนไข้จะรู้สึกโล่งสบายขึ้นมาก อาการปวดทรมานจะหายไปเกือบหมด หลังจากล้างเสร็จแล้ว หมอจะใส่ยาฆ่าเชื้อทิ้งไว้ในคลองรากฟันและอุดปิดปากคลองรากฟันด้วยวัสดุชั่วคราว เพื่อป้องกันไม่ให้เชื้อโรคใหม่หรือเศษอาหารตกลงไปซ้ำเติม
ครั้งที่ 2 การขยายคลองรากฟันและอุดปิด
เมื่อกลับมาพบหมอในครั้งที่สอง ห่างจากครั้งแรกประมาณ 1 สัปดาห์ หมอจะสอบถามอาการก่อนว่ายังมีอาการปวดหรือบวมอยู่ไหม ถ้าไม่มีอาการแล้ว หมอจะรื้อวัสดุอุดชั่วคราวออก และทำการขยายคลองรากฟันให้กว้างขึ้นด้วยเครื่องมือขยายรากฟัน เพื่อให้รูปทรงของคลองรากฟันเหมาะสำหรับการอุดปิดถาวร ขั้นตอนนี้ต้องอาศัยความละเอียดอ่อน เพราะต้องทำให้ผนังคลองรากฟันสะอาด เรียบ และปราศจากเชื้อโรค 100 เปอร์เซ็นต์ หากหมอเช็คแล้วว่าคลองรากฟันแห้งสนิท ไม่มีเลือดหรือหนองซึม และไม่มีกลิ่นเหม็น ก็จะทำการอุดปิดคลองรากฟันด้วยวัสดุชนิดพิเศษที่เรียกว่า กัตตาเปอร์ชา (Gutta Percha) ซึ่งเป็นยางสีชมพู เพื่อปิดตายไม่ให้เชื้อโรคกลับเข้าไปเจริญเติบโตในรากฟันได้อีก แต่ถ้าในครั้งนี้ยังมีอาการอักเสบอยู่ หมอก็อาจจะใส่ยาฆ่าเชื้อต่อและนัดมาทำต่อในครั้งถัดไป
ครั้งที่ 3 การบูรณะตัวฟันเพื่อความแข็งแรง
หลังจากที่อุดปิดรากฟันเสร็จเรียบร้อยแล้ว ฟันซี่นั้นจะไม่มีเส้นประสาทและเส้นเลือดมาหล่อเลี้ยงอีกต่อไป ทำให้เนื้อฟันมีความเปราะและแตกหักได้ง่ายกว่าฟันปกติ หากใช้งานเคี้ยวอาหารหนักๆ โดยไม่ได้ป้องกัน ฟันอาจจะแตกจนต้องถอนทิ้งได้ ดังนั้นขั้นตอนสุดท้ายคือการบูรณะตัวฟันให้กลับมาแข็งแรงเหมือนเดิม ซึ่งส่วนใหญ่มักจะต้องใส่เดือยฟันเพื่อเป็นแกนยึด และทำครอบฟันสวมทับลงไป การทำครอบฟันจะช่วยโอบรัดตัวฟันไว้ทั้งหมด ป้องกันการแตกหัก และช่วยให้คนไข้กลับมาเคี้ยวอาหารได้อย่างมั่นใจ มีความสวยงามเหมือนฟันธรรมชาติ ซึ่งขั้นตอนนี้อาจจะต้องมีการพิมพ์ปากเพื่อส่งทำชิ้นงานครอบฟันจากห้องแล็บ และนัดมาใส่ครอบฟันจริงในอีกไม่กี่วันถัดมา หรือถ้าคลินิกมีเครื่องมือทันสมัยก็อาจจะทำเสร็จได้เร็วขึ้น
รักษารากฟันเสร็จในครั้งเดียว เป็นไปได้ไหม?
หลายคนอาจเคยได้ยินเรื่องการรักษารากฟันเสร็จภายในครั้งเดียว หรือ Single Visit Root Canal Treatment ซึ่งในปัจจุบันด้วยเทคโนโลยีทางทันตกรรมที่ก้าวหน้าไปมาก การทำเสร็จในครั้งเดียวเป็นเรื่องที่เป็นไปได้จริงและเริ่มได้รับความนิยมมากขึ้น โดยเฉพาะในเคสฟันหน้า หรือฟันที่มีรากเดียวและไม่มีพยาธิสภาพปลายรากที่รุนแรง การใช้เครื่องมือขยายรากฟันระบบไฟฟ้าที่ทำงานได้รวดเร็ว แม่นยำ ร่วมกับการใช้กล้องส่องรากฟัน (Dental Microscope) ที่ช่วยให้หมอมองเห็นภายในคลองรากฟันได้อย่างชัดเจน ทำให้สามารถกำจัดเชื้อและอุดปิดรากฟันได้เสร็จสิ้นในกระบวนการเดียว ช่วยประหยัดเวลาการเดินทางของคนไข้ได้มาก ไม่ต้องลางานบ่อยๆ แต่อย่างไรก็ตาม การจะทำได้หรือไม่นั้นต้องขึ้นอยู่กับการวินิจฉัยของทันตแพทย์เจ้าของไข้เป็นหลัก เพราะถ้าเคสมีความซับซ้อน หรือมีการติดเชื้อรุนแรง การแยกทำหลายครั้งเพื่อดูอาการและใส่ยาฆ่าเชื้อให้ชัวร์ก่อน ก็ยังเป็นวิธีที่ปลอดภัยและให้ผลลัพธ์ในระยะยาวที่ดีกว่า
หลังรักษารากฟัน ต้องดูแลตัวเองอย่างไร
เมื่อผ่านขั้นตอนการรักษารากฟันมาแล้ว การดูแลรักษาความสะอาดและการใช้งานอย่างถูกวิธีจะช่วยยืดอายุการใช้งานของฟันซี่นั้นให้อยู่กับเราไปได้ตลอดชีวิต สิ่งสำคัญที่สุดในช่วงแรกที่ยังไม่ได้ใส่ครอบฟันถาวร คือการหลีกเลี่ยงการเคี้ยวอาหารแข็ง เหนียว หรือกรอบ ในข้างที่เพิ่งรักษาไป เพราะฟันที่รักษารากแล้วแต่ยังไม่ได้ใส่ครอบจะเปราะบางมาก เสี่ยงต่อการแตกหักได้ง่าย หากฟันแตกในแนวดิ่งลึกลงไปถึงราก อาจร้ายแรงถึงขั้นต้องถอนทิ้ง ซึ่งจะน่าเสียดายมากที่เราอุตส่าห์รักษาเก็บรากฟันไว้ได้แล้ว ดังนั้นควรทานอาหารอ่อนๆ และเคี้ยวอีกข้างไปก่อนจนกว่าจะบูรณะฟันเสร็จสมบูรณ์
นอกจากเรื่องการเคี้ยวแล้ว การทำความสะอาดก็เป็นเรื่องที่ละเลยไม่ได้ คนไข้ต้องแปรงฟันให้สะอาดอย่างน้อยวันละ 2 ครั้ง และที่สำคัญต้องใช้ไหมขัดฟันทำความสะอาดซอกฟันทุกวัน โดยเฉพาะบริเวณรอบๆ ซี่ที่รักษารากฟัน เพื่อป้องกันไม่ให้เกิดฟันผุซ้ำที่ขอบวัสดุอุดหรือขอบครอบฟัน ซึ่งเป็นสาเหตุหลักที่ทำให้การรักษาล้มเหลวในอนาคต หากมีอาการปวดบวมกลับมาอีก หรือรู้สึกว่าวัสดุอุดหลุด แตก ร้าว ให้รีบกลับมาพบทันตแพทย์ทันที อย่าปล่อยทิ้งไว้ และควรมาตรวจสุขภาพฟัน ขูดหินปูนสม่ำเสมอทุกๆ 6 เดือน เพื่อเช็คสภาพฟันซี่ที่รักษาไปและฟันซี่อื่นๆ ในช่องปากด้วย
ทำไมต้องรักษารากฟันที่ Beyond Smile Dental Clinic
หากคุณกำลังมองหาคลินิกทำฟันที่เชี่ยวชาญด้านการรักษารากฟันโดยเฉพาะ ที่ Beyond Smile Dental Clinic เรามีทีมทันตแพทย์เฉพาะทางด้านการรักษารากฟัน (Endodontist) ที่มีประสบการณ์สูง พร้อมดูแลเคสยากๆ และเคสซับซ้อนได้อย่างมืออาชีพ เราเข้าใจดีว่าคนไข้ส่วนใหญ่มีความกังวลเรื่องความเจ็บและระยะเวลา เราจึงให้ความสำคัญกับการวางแผนการรักษาที่แม่นยำ เพื่อให้คนไข้เจ็บน้อยที่สุดและใช้เวลาในการรักษาน้อยที่สุดเท่าที่จะเป็นไปได้ โดยเครื่องมือและอุปกรณ์ที่เราเลือกใช้ล้วนเป็นเทคโนโลยีที่ทันสมัย ได้มาตรฐานระดับสากล ช่วยเพิ่มประสิทธิภาพในการกำจัดเชื้อโรคในคลองรากฟันได้อย่างหมดจด
นอกจากเรื่องฝีมือหมอและเครื่องมือแล้ว บรรยากาศของคลินิกเรายังถูกออกแบบมาให้รู้สึกผ่อนคลาย ไม่น่ากลัว เพื่อให้คนไข้รู้สึกสบายใจทุกครั้งที่เข้ามารับบริการ เรามีการอธิบายขั้นตอนการรักษาอย่างละเอียด ตอบทุกข้อสงสัยอย่างเป็นกันเอง และที่สำคัญเรามีการติดตามผลการรักษาอย่างต่อเนื่อง ไม่ทิ้งคนไข้ เพื่อให้มั่นใจว่าฟันที่รักษาไปจะสามารถใช้งานได้ดีและอยู่คู่กับคุณไปนานๆ หากคุณมีอาการปวดฟัน หรือสงสัยว่าต้องรักษารากฟันหรือไม่ สามารถเข้ามาปรึกษาและตรวจประเมินกับคุณหมอของเราได้เลย เราพร้อมจะช่วยให้คุณกลับมามีรอยยิ้มที่มั่นใจและเคี้ยวอาหารอร่อยได้อีกครั้ง
คำถามที่พบบ่อย
รักษารากฟันเจ็บไหม?
ในระหว่างทำหัตถการจะมีการฉีดยาชา ทำให้คนไข้แทบไม่รู้สึกเจ็บเลย อาจมีความรู้สึกตึงๆ หรือเสียวเล็กน้อยเพียงบางจังหวะเท่านั้น ส่วนอาการปวดหลังยาชาหมดฤทธิ์สามารถบรรเทาได้ด้วยยาแก้ปวดทั่วไป
ถ้าไม่ทำครอบฟันหลังรักษารากฟันได้ไหม?
ไม่แนะนำอย่างยิ่ง เพราะฟันที่รักษารากแล้วเนื้อฟันจะเปราะบางและแห้งกว่าปกติ หากใช้เคี้ยวอาหารโดยไม่มีครอบฟันป้องกัน มีโอกาสสูงมากที่ฟันจะแตกหักจนไม่สามารถเก็บรักษาไว้ได้และต้องถอนทิ้งในที่สุด
คนท้องรักษารากฟันได้ไหม?
สามารถทำได้ โดยช่วงเวลาที่ปลอดภัยที่สุดคือไตรมาสที่ 2 ของการตั้งครรภ์ แต่ควรแจ้งทันตแพทย์ให้ทราบก่อนเสมอ เพื่อหลีกเลี่ยงการเอกซเรย์ที่ไม่จำเป็นและการใช้ยาบางชนิดที่มีผลต่อครรภ์
รักษารากฟันแล้วจะอยู่ได้นานกี่ปี?
หากได้รับการรักษาที่ได้มาตรฐานและคนไข้ดูแลทำความสะอาดดี แปรงฟันใช้ไหมขัดฟันสม่ำเสมอ ฟันที่รักษารากแล้วสามารถใช้งานได้ตลอดชีวิตเหมือนฟันธรรมชาติซี่อื่นๆ
ราคาค่ารักษารากฟันประมาณเท่าไหร่?
ราคาขึ้นอยู่กับจำนวนรากของฟันซี่นั้นๆ โดยฟันหน้าที่มีรากเดียวราคาจะถูกกว่าฟันกรามที่มีหลายราก แนะนำให้เข้ามาให้ทันตแพทย์ประเมินและแจ้งราคาที่แน่นอนก่อนเริ่มการรักษาจะดีที่สุด
อ่านเพิ่มเติม:
